Jaap Willems

trans america

In vier weken Trans America, gevieren: Tjitske (T) en Piet(P), Marian(M) en Jaap (J)(grotendeels per auto) 

Verslag van JaapW   

Zondag 21/8: Verlaat vertrek. Tram 26 van 9.00 gemist, trein van 9.20 naar Schiphol rijdt voor onze neuzen weg. Desondanks op de geplande tijd (10.00) op het vliegveld. Je moet tegenwoordig zelf inchecken aan een soort Wegenwacht-paal, maar hulp staat in de buurt. M heeft er echter geen enkele moeite mee. Tegen de verwachting in: geen rijen voor de balie en dus ruim op tijd door de douane.Koffie met appeltaart is volgens T het lekkerst bij McDonalds; daarna de gebruikelijke extra lectuur gekocht (boekwinkels zijn niet te vermijden) en geld gewisseld. Dat is volgens P op Schiphol tien procent te duur.Uiteraard een grondige veiligheidscontrole, want we gaan immers naar de States en dan in een volle 747 probleemloos naar de overkant. Net alsof je in een trein zit.  Om 14.00 in Chicago (met zeven uur tijdsverschil). Opnieuw onverwacht snel en gemakkelijk door de douane, zonder dat het ESTA formulier getoond hoeft te worden; maar wel met achterlaten van alle vingerafdrukken en een iris-foto. Wat een administratie!

P heeft uitgerekend dat de tocht naar het centrum per trein veel goedkoper is dan met een taxi of shuttle. Dus: op zoek naar het treinstation: langs parkeergarages, verlaten liften en kale gangen. De weg is pover gemarkeerd. Moeizaam kaartjes trekken in een volgens T verouderde automaat.De metro rijdt aanvankelijk door aantrekkelijke, groene buitenwijken. Veel houten huizen. Weinig zichtbare armoede. Bij metrostation Jackson moeten we overstappen van de blauwe op de rode lijn. De verbindingsweg loopt via een ouderwetse tunnel met steile trappen. Het is er erg druk, veel gedrang. Slecht verlicht. Een vriendelijke neger helpt P zijn zware koffer de trap op dragen; later blijkt dat zijn portemonnee is gerold uit het reistasje dat aan zijn riem zit, op zijn buik. Shit! Het gezeul met de bagage valt iedereen zwaar; M wil voortaan een taxi. Het is ook erg warm, zowel in de metro als buiten. Vanaf metrostation Harrison over straat richting hotel Essex Inn aan de Michigan Av. Daar ontdekt P de diefstal. Kortom, deze manier van vervoer naar het centrum is geen goed idee.Groot glas bier à zes dollar op het terras voor het prima hotel. Daarna gaan T en P naar een police station voor de aangifte; ze krijgen er alle medewerking. P heeft telefonisch de ANWB op de hoogte gesteld van de diefstal en zijn betaalkaarten laten blokkeren. Hij is zeer aangeslagen.M en ik lopen naar de oever van het meer, door een aangenaam Grant Park. Vakantiegevoel. Door de warmte? Het meer? De fraaie architectuur? Gevieren op het buitenterras van het hotel iets gegeten. Duur en niet zo best. Om 10.00 naar bed op de 14e verdieping (fraai uitzicht op de jachthaven). Dan ontdek ik dat ook mijn  horloge is verdwenen. Gerold door de jonge mannen aan de waterkant, die vroegen of ik een foto van hen wilde maken en even hielpen bij het instellen?  

Maandag 22/8: Chicago 

Weer prachtig weer: veel zon, weinig wind, aangename temperatuur. Gevieren in zeer rustig tempo langs de Michigan A, onder de bomen, richting Adler Planetarium omdat je van daaraf een goed uitzicht zou hebben de skyline. In het park bij Roosevelt stuiten we op een enorme beeldengroep: 160 paren bronzen benen vormen samen de Agora, aan de voet van enkele nieuwe, zeer fraaie wolkenkrabbers. Bijna alle gebouwen langs de kust zijn opmerkelijk. De skyline doet nauwelijks onder voor New York en dat wil wat zeggen. In de marina en op het meer is het rustig: er wordt weinig gevaren want het is maandag.

Langs het water naar het Milleniumpark.  Over de golvende en glanzende BP bridge naar de met lange buizen overkapte Great Lawn voor het Jack P podium. Alles is erg groot. Onder de kap oefent iemand op een piano en dat draagt ver. Door de minder indrukwekkende Lurie tuinen en langs een foto expositie van National Geographic naar de Cloud Gate van Anish Kapoor. Wat een sensatie! De spiegelbeelden in de prachtig gekromde glanzende oppervlakken maken iedereen vrolijk. Er wordt erg veel gelachen en gefotografeerd. T en P gaan naar het visitors center voor meer informatie en komen terug met de mededeling dat er een gratis lunchconcert begint. Een buitenkans. In een Italiaans aandoende bovenzaal is een zangvoorstelling. Veel mozaïek op het plafond. Veel klassieke beelden. Weinig publiek. Daarna snelle lunch via een snack counter in een soort cultureel centrum, in hetzelfde gebouw. Een hoge zaal met leestafels, kleine boekenkasten, beetje kunst, gemakkelijke stoelen. Zeer ontspannen sfeer.

In stevig tempo naar de opstapplaats aan Michigan A voor een river cruise. Duur (35 dollar pp), maar zeer de moeite waard. Enthousiaste en royale uitleg over de vele bijzondere gebouwen langs de rivier. Vier hoofdstijlen, volgens de vrijwillige gids: neorenaissance, Art Deco (nog altijd), mid century style (van o.a. Mies van der Rohe) en het glanzende post modern. Veel en indrukwekkend. M maakt een groot aantal (prachtige) foto’s; de batterijen van mijn camera zijn weer eens leeg op het verkeerde moment. De aanwezigheid van zoveel bijzondere gebouwen zou samenhangen met het feit dat Chicago veel grote architectenbureaus telt. Die kwamen er nadat de stad bij een grote brand deels was verwoest. Na deze tocht zitten de hoofden vol. Siësta bij het buitenzwembad van het hotel met uitzicht op het park. Chinees gegeten aan de Michigan Av. Dat kan nog net op het buitenterras; het wordt iets frisser. Naar Amerikaanse maatstaven opmerkelijk slechte bediening (traag, ongeïnteresseerd). Door het verlaten avondpark naar de Buckingham fontein, de grootste van de VS(?). Licht- en geluidshow: krakende klassieke muziek begeleidt een fondantkleurig lichtspel.  

Dinsdag 23/8: Chicago 

Op weg naar het Museum of Contemporary Art overvallen door een regenbui, die voor later was aangekondigd. P en T keren terug, naar het Chicago Institute of Art. M +ik gaan door naar het MCA.De fameuze Magnificant Mile is vooral erg nat. De sjieke winkels grotendeels leeg. De veelgeprezen Watertower lijkt op een neoklassieke vuurtoren en is m.i. geen foto waard. De alternatieve farmermarket voor het museum is triest verregend. Iedereen schuilt. Somber makend? Nee. Onze natte jassen beginnen wel te verkillen. Koffie en koek in het museum café dragen bij aan het herstel van de lichaamstemperatuur.Vrolijk makende tentoonstellingen in zeer ruim en aangenaam gebouw. Vooral Mark Bradford laat leuk werk zien: groot, kleurrijk. Ook plezierig publiek en vriendelijke suppoosten. De museumwinkel is aantrekkelijk, maar duur. Via een Starbucks naar de Loop. Over Randolphstreet langs een groot buitenbeeld van Dubuffet. Chicago heeft opmerkelijk veel straatkunst, die niet wordt beklad. Door Lasalle street en Monroe terug naar Macy’s. Overal bijzondere gebouwen. Het Tiffanyplafond van Macy’s kunnen we niet vinden. Weer door de regen, naar het Chicago Architecture Foundation. Enorm boekenaanbod. In de ernaast gelegen bakery het einde van de plensbui afgewacht. Amerikanen lijken zich door de regen niet te laten weerhouden. Wij wel: weer thee met koek. We eten wel meer, maar bewegen veel meer dan anders. Tussen de buien is het weer overigens zeer aangenaam. Lekkere temperatuur, beetje zon.Om 17.00 terug in de Essex Inn, met vermoeide voeten. Op voorstel van T later naar een Mexicaanse take away (Flaco’s Tacos) in Dearborne street. Ook hier weinig toeristen. Er zijn enkele tafeltjes om je taco of burito a 7 dollar te consumeren, al dan niet met sangria. Naast ons vieren enkele vrolijke negerinnen een verjaardag. Aanstekelijk. Buiten waait het nu zo hard, dat de stoelen vastgezet moeten worden. Op TV praten presentatoren de tijd vol over het einde van het Liberia Regime. Alles wordt eindeloos herhaald. Veel zenders; er is zelfs een speciaal weerkanaal.  Op normale tijd naar bed: het bioritme lijkt hersteld. 

Woensdag 24/8: Chicago 

Opnieuw buiten ontbeten, bij Caribou, in de drukke straat achter het hotel. Met een taxi naar het  Union Station om de Amtrak kaartjes voor morgen op te halen. De taxi loopt vast in de stadsfile. De driver is onaanspreekbaar: hij praat continu door zijn GSM. Bij aankomst bedingt T twee dollar korting omdat we senioren zijn. Union Station heeft een enorme, lege vertrekhal. Er zitten twee mensen. De ingangen vanaf de straat zijn onopvallend. Dit station heeft kennelijk zijn beste tijd gehad. De organisatie van de treinen is echter nog altijd prima, denken we. Met de stadsbus (à 2 dollar, 25) naar de John Hancock Tower, het hoogste gebouw van de stad. De toegang tot het topdeck kost slechts 13 dollar; de entree naar het eronder gelegen restaurant is gratis, maar dan moet je natuurlijk iets gebruiken. Indrukwekkende uitzichten over de stad, de havens, het meer. Zowel als geheel als in detail zeer fotogeniek. Aan de landzijde is de hoogbouw snel verdwenen; dat is in New York anders. Het is nog heiig waardoor de straten slecht zichtbaar zijn. Het geeft de verschillende taferelen iets mystieks. Een klein deel van het bordes heeft een open lucht verbinding, achter gaas. Aan de voet van de toren koffie en thee met dure cheese cake. Het is weer warm, nee: heet. Mensen zoeken overal de schaduw. T en P gaan naar de magnificent Mile, M en ik lopen via State street, op zoek naar een boekhandel met airco. Onder de Loop door naar het Chicago Institute of Art. Weer een prima plek. Lekkere binnentemperatuur, mooi licht en ruim, gezellig druk (veel jonge mensen), mooie collectie impressionisten (veel Monet, paar Gaugaints), vrolijk makende collectie moderne kunst in de New Wing. Hier is het rustiger. De collectie moderne Amerikanen valt tegen als het om beeldhouwwerk gaat (vooral neoklassiek), maar de schilderijen zijn soms wel boeiend. Hoppers Night Hawks is in het echt nog fraaier dan op de talloze reproducties.s Avonds naar een pizzeria in de buurt (in State Street), die alom wordt geroemd. Keuze uit twee soorten en de maat is afhankelijk van het aantal deelnemers. Gezellig, maar erg lawaaierig, zowel binnen als buiten (het stormt). De avond afgerond op het warme dakterras (uit de wind) van het hotel. Vuurwerk boven de Navy Pier. 

Donderdag 25/8: vertrek uit Chicago Afgesproken dat we om 12.30 per taxi naar het station gaan. Opnieuw buiten ontbeten bij Caribou. Opmerkelijk hoeveel mensen hier (en elders) buiten de deur hun ontbijt halen. P en T gaan naar het grote aquarium, M en ik naar de grote Barnes en Noble, die vlakbij blijkt te liggen. In de omgeving van het hotel liggen ten minste vijf universiteiten (Roosevelt, De Paul, Robert Morris, East West universities en het Columbia College), dus een grote boekhandel moet er zijn. Die ligt onder de De Paul University.Daarna een stadswandeling langs de straatkunst, langs onder meer Calder, Chagal (mozaik), Miro, Picasso en Dubuffet. Ongelooflijk hoeveel de stad hierin investeert. Veel beelden staan op prominente plekken. Opnieuw verbluffen de grootse gebouwen. Daarboven nu een helblauwe lucht. Veel gelijkenis met New York, maar het leven is hier minder gejaagd. 

Op Union Station is het om 12.30 zeer druk. Er vertrekt een Zephyr naar LA. Bagage afgegeven, zoals op een vliegveld (weer een goed idee van T), snelle lunch en dan in de rij voor de trein. Een official nodigt ons als senioren uit om naar voren te komen en vast naar de trein te gaan. How nice. De trein is indrukwekkend hoog en lang. Het duurt lang voordat iedereen aan boord is en dan zijn er nog veel plaatsen leeg. Op tijd vertrokken: 14.00.De reis naar het westen voert aanvankelijk door een weinig spectaculair landschap. Af en toe vergezichten die aan Hopper doen denken. Hier en daar een opgeruimd dorp. Veel ruimte rond vooral houten huizen. Het cliché beeld van de Amerikaanse nederzetting. Al snel ontstaat vertragingen omdat er veel treinverkeer is. En dat zal nog pas het begin zijn.Het treindiner is een bijzondere ervaring. Omdat we helemaal voorin zitten, behoren we tot de laatste groep gasten in de restauratiewagen, die achteraan hangt. Gastheer Tim rijkt menukaarten uit met grootse gebaren. Helaas, de eerste keus (healthy menu) is op. Opnieuw wikken en wegen. Helaas, de tweede keus is ook op. Vervolgens vergeet hij een deel van de bestelling door te geven en wat wel wordt geserveerd is niet warm. Kortom: geen succes. 

(vrijdag 26/: in de trein Chicago-Lincoln)Na enkele uren reizen komt de conducteur vertellen dat we nog meer vertraging hebben. De geplande aankomsttijd (24.00) wordt verschoven naar 2.00. Uiteindelijk zullen we pas na 7.00 aankomen d.w.z met een vertraging van ruim zeven uur! Het treinpersoneel is overigens niet verbaasd over deze vertragingen want die zijn er al enkele weken. Waarom weten wij dat niet? Waarom heeft Jan Doets dat niet gemeld? Waarom is daarover op het station in Chicago niets gezegd? Wat blijkt? Bij de overstroming van de Missouri heeft men enkele nooddijken aangelegd en die hebben de meeste spoorlijnen geblokkeerd. Dat gebeurde enkele maanden geleden. Alle treinverkeer – ook de langzaam rijdende goederentreinen - rijden nu over dezelfde spoorlijn. Als we dat hadden geweten, dan hadden we warme kleding, extra eten en drinken en dergelijke meegenomen. En we hadden ons niet ongerust hoeven maken over de late aankomst in Lincoln. Het grote station van Lincoln wordt maar zeer gedeeltelijk gebruikt en alleen s nachts. Alleen een smalle ruimte aan de zijkant fungeert nog als treinhal. De rest heeft andere bestemmingen gekregen, onder meer als feestzaal.

Met een taxi (opgeroepen per telefoon) naar een ver afgelegen Best Western Motel. Kosten: 30 dollar. Hoe zou dat zijn gegaan als we midden in de nacht waren aangekomen? In het hotel komt onze reservering moeizaam boven tafel. Na een extreme basic breakfast (inclusief) eerst even bijslapen. Mooie kamers, dat wel. Geluncht in een nostalgiewinkel/restaurant vlakbij. Houten schommelstoelen op de veranda, donker houten interieur. Landbouwgereedschappen tegen de muren. Veel boerenbont. Erg dikke mannen en vrouwen achter overvolle borden. Amerikaans? Met een taxi naar het nabijgelegen vliegveld om de huurauto op te halen. Lege hal, maar mèt een KLM desk. Vijf autoverhuurbedrijven en geen enkele klant. Snelle service, maar alle sleutels van onze huurToyota zitten stevig aan één ring. Waarom is dat?

Naar Haymarket, een wijkje van oude bedrijven/nu uitgaanscentrum. Gratis parkeren. Nog altijd erg warm. Veel grote terrassen, enkele galeries en wat winkels. Keuze uit veel soorten bier. Gezellig? Stadscentrum erachter is zeer klein-Amerikaans: brede wegen, weinig verkeer, enorme winkels, paar kerken, nauwelijks mensen op straat. Prachtig, vind ik d.w.z. zeer authentiek. S Avonds met de grote, eigen auto naar een winkelcentrum nog verder buiten de stad. Daar is een groot zelfbedienings Japans restaurant, weet T. Prima buffet voor tien dollar pp. Veel gezinnen en solokids. Uitermate vriendelijk personeel. Bij een Wallmart vlakbij een elektrische tandenborstel voor M gekocht en reserve batterijen voor mij. De ring met autosleutels doorgeknipt op de afdeling Tools en een setje nieuwe gekocht om de sleutels te kunnen verdelen.  

Zaterdag 27/8: Lincoln 

Na een opnieuw basic breakfast (wit brood, koffie uit automaat, heet water voor de thee, zweetkaas en pakje boter uit koeling, cupje jam, maar ook zelf te bakken wafels voor M) naar de farmersmarket op Haymarket. Gezellig druk. Veel bezoekers rond een groot aantal kramen met vaak eigen producten, vooral baksels, groenten, fruit en sieraden. Maar ook tuinversieringen, kaas, bloemen en kleding (o.m. babypakjes en keukenschorten). Veel mensen kennen elkaar. We ontdekken ook een kleine boekwinkel annex eetcafé annex kapper enzovoort. Ook een leuke plek. Ernaast is een gebouw vol ateliers, met hier en daar interessant werk. Veel portretten, landschappen en smeedwerk.Wij kopen gedroogd fruit, verse bramen, croissants en koeken voor de buitenlunch bij spring Creek Prairie Andubon, een prairiereservaat. Daar is het erg stil. Onder de bomen bij het visitors center is het iets minder warm; in het gebouwtje is het koud. We krijgen gratis flesjes water voor tijdens de wandeling, omdat we van zo ver zijn gekomen. De trail over de herstelde long grass prairie is slechts 1,2 mile lang (o.m. via een restant van een wagontrail), maar kost ons toch bijna een uur. P en T nemen een korte route. Het is zo heet dat M voor het eerst in haar leven het zweet op het mooie voorhoofd heeft staan. Het golvende gebied is fraai leeg, de lucht erboven strak blauw met een goed gepositioneerde wolk. We zien één andere wandelaar. In een dal ligt een plas waarin een paar vogels verkoeling zoeken. In de verre verte ronkt een tractor. Toscaans?

Kort bericht op de tv in het Best Western motel: de Amtrak vanuit SF naar Chicago is in de buurt van Lincoln ontspoord na een botsing met een kraan. Dat levert opnieuw lange vertragingen op. We zijn benieuwd hoe dat verder gaat. Op het reisprogramma staat nog een treinreis van Denver naar Salt Lake City, door de Rocky Mountains. 

Zondag 28/8: via Jansen naar Salina 

De voorgestelde route van Jan Doets is de kortste (Google-)weg naar Salina. Via een highway. Dat is niet de bedoeling. M wil graag naar het plaatsje Jansen, vanwege de naam. Okay. Over lage heuvels en langs lange, rechte wegen rijden we via het binnenland naar het zuiden. Via Crete en Fairburg. Het is buiten weer erg warm. Veel maisvelden, weinig grasland. Grote plattelands huizen achter enorme, goed gemaaide grasvelden. Hier en daar hoge graansilo’s. De eerste blijkt achteraf de meest fotogenieke, maar die laat ik lopen omdat het licht niet goed zou zijn. M heeft de pest in, terecht.In Fairburg naar een uiteraard grote Wallmart. Koffie met taart, de betaling doe je in een soort collectebus. Men is hier kennelijk vol vertrouwen. Inkopen: vruchtensap, water, brood, verpakte plakjes kaas, jam en vleeswaar. Kilo kersen, bospeen en chocolade (voor mij en dus op eigen kosten. M is daarin zeer zorgvuldig) Niets is duur. T koopt een katoenen shirt, P ook.

Jansen is een plukje houten huizen rond een kruispunt en nabij een enorme graansilo. Een mennonieten nederzetting uit 1875, gesticht door Russische immigranten. Historie! De wegen verdwijnen in het niets. Te snel langs het operagebouw uit het boek On The Road. Geen foto genomen, jammer. Over de state line naar Kansas. Dan wordt het landschap nog weidser. Veel land ligt braak; een militaire basis lijkt eindeloos groot. De gebouwen blijven onzichtbaar achter de ruimte. In de lucht veel buizerds. Af en toe wordt het landschap doorsneden door een creek met daaromheen veel bomen. Het golvende land doet aan noord Frankrijk denken. We lunchen aan de rand van een maïsveld en ontdekken daar dat de automatische versnelling steeds verkeerd heeft gestaan: in de S (special) in plaats van D (drive). Volgens P verklaart dat het hoge benzineverbruik. 

Om 16.00 in Salina. Motel is moeilijk te vinden want het is klein en ligt achteraf op een deels verlaten industrieterrein. Vlakbij de snelweg. Het wordt gerenoveerd. Lekker zwembad in een leeg conferentiecentrum, verder niks. Het is ook hier erg warm: meer dan 35 graden C (95 graden F). We gaan naar het stadscentrum om iets van het lokale leven te proeven. Dat is er niet. Geen mens buiten, ook bijna geen auto’s. Ook geen horeca. Alleen bij het grote ziekenhuis is het druk. Terug naar ons industrieterrein. Op de enorme parkeerplaats, waarop ook de (voormalige) Best Western ligt waarin wij zijn ondergebracht, is een Mexicaans restaurant. Onaantrekkelijk van buiten, maar gezellig van binnen en lekker eten. Hoe komen mensen hier terecht? Er zijn meer gasten. Men moet het kennelijk hebben van de gevestigde reputatie.

 Maandag 29/8: over de plains! 

Op aandringen van P en T (en op advies van Jan Doets) vertrekken we over highway 70 naar het westen, over de plains. De kortste weg. Een andere route zou te veel tijd vergen. Dat bleek achteraf geen goed idee want de highway prikkelt P tot zo hard mogelijk rijden. Opschieten. Hij rijdt doelgericht, zegt hij: zo snel/efficiënt mogelijk naar de eindbestemming. Het uitgestrekte land zoeft daardoor voorbij; er is nauwelijks tijd voor beschouwing. Stoppen om een foto te maken is niet mogelijk. Aanvankelijk rijden we nog door rolling hills en is die haast niet storend. Veel landbouw op zeer grote velden. Hier en daar een eenzame farm omgeven door bomen, vaak dennen. Soms flitst een schilderachtig verlaten huis langs. Er is relatief veel verkeer op de weg, vooral erg grote, glimmende trucks. Langs de weg staan veel reclameborden, niet alleen voor producten zoals hamburgers, hotels en God, maar ook tegen abortus (pro life). Op een parkeerplaats kom ik in contact met een eenzame Harley rijder; hij blijkt op weg naar… Oosterbeek. Naar de airborne fields. Door de harde wind is het niet meer zo heet en ook de luchtvochtigheid lijkt lager. Betekent echter ook dat we lunch nauwelijks bereid krijgen: het brood en beleg waaien bijna weg. Je moet schuilen om iets te kunnen drinken. Bij de afvalbakken wordt gewaarschuwd tegen ratelslangen. Buiten de omheining van de parkeerplaats is de grote leegte. Het land oogt zeer droog. Op het golvende grasland lopen hier en daar een paar pikzwarte koeien. Zeer extensieve veeteelt. Als ergens water is, staan ze daarin. Ik overleg met P en T over deze wijze van reizen. Vergelijk P’s manier van reizen met de mijne. Het reizen is ons doel, niet het tijdig aankomen. P en T snappen het, P probeert zijn rijstijl aan te passen. Maar de snelweg blijft je isoleren van het land.

Bij Siebert in Colorado kunnen we de highway verlaten en vervolgen we de route via een tweebaans binnenweg. Op de kaart lijkt het nauwelijks om. Ook deze weg gaat als een streep door het landschap, maar je hebt wel contact met de omgeving. Je kunt bijvoorbeeld elk moment stoppen. Veel grasland, hier en daar een groot stuk maïsveld. Alles uitgestrekt. Veel verte. Hoge hemels. Boven de velden af en toe een fotogenieke wolk. Prachtig. Langs Cope, dat grotendeels verlaten lijkt:  de winkels zijn definitief gesloten. Geen mens op straat. Bij een volgend kruispunt indrukwekkende graansilo’s langs de weg, wachtend op fotografen. Hier is een winkel, die nog open is en er is een klein post office. Daar staat een auto. Ook het volgende plaatsje Anton oogt vervallen en verlaten, maar de kerk lijkt in bedrijf want daar staan zelfs twee auto’s (geen wrakken). Het plaatsje Last Chance is gepasseerd voordat we dat in de gaten hebben. M en ik zouden in dit gebied waarschijnlijk enkele dagen hebben rondgereden. Gevieren reizen betekent geven en nemen. In het noorden verschijnen donkere regenwolken. We krijgen de rand van de bui nog net over ons heen. Dat geeft bijzondere lichteffecten. In het hoge gras op de hellingen lopen kleine kuddes zwart vee.De bergen komen in zicht. Helaas. Boven Denver hangen enkele fraaie buiensluiers, met onweer. Het is echter weer druk en stoppen daardoor geen optie meer. T en M loodsen me probleemloos door de drukke avondspits, de grote stad binnen. Door een dikke hoosbui. Crown Plaza blijkt een 16 hoog conferentiehotel. De eerste vier etages zijn parkeergarage en dat is vanaf de straat geen fraai gezicht. De hotelentree zit aan de oprit naar de garage. Op de vierde etage is een buitenzwembad. Denver blijkt een bruisende stad. Diverse mensen hadden ons gewaarschuwd dat hier niets te beleven zou zijn. Dat blijkt onjuist. Het centrum is leuk en gezellig, een autoloze boulevard: 16th avenue, is druk bewandeld. Piano’s op de stoep. Volle terrassen en mooie winkels. Er zijn een paar fraaie wolkenkrabbers, maar die hebben geen Chicago allures. Een gratis elektrische bus over de Mall door het centrum wordt druk benut. In een zijstraat vinden we een bekroond Italiaans restaurant; we kunnen weer buiten eten. Het is druk want in de stad is de jaarvergadering van de  American Chemical Association. Warme avond, alweer. 

 Dinsdag 30/8: Denver 

Op initiatief van T naar de Garden of the Gods,  een natuurpark met steile, rode rotsen bij Colorado Springs. Druk visitors center met prima uitzicht op de rotsen, veel souvenirs en vrijwilligers. Het is weer erg warm. Korte wandeling over gebaand pad langs enkele zeer fraaie rotsformaties. Het voetpad is geschikt voor rolstoelen en rollators. Het is kennelijk een populaire bestemming want er zijn veel bezoekers. In een zgn. handelspost vinden we nog meer souvenirs, van T shirts tot boeken, foto’s, messen, glazen kralen, hoeden (aankoop!), dekens, spreuken, snoepgoed, glasobjecten, ijzeren cactussen (foto!), schoenen, frisdrank, imitatiegeweren, petjes en nog veel meer. Lekker geluncht in de schaduw, met brood, kaas, jam en water.Nog even langs de zgn. balanced rock gereden, een top attractie, en daarna langs een alternatieve route terug naar Denver. Achter ons vallen schilderachtige regenbuien. Er zijn diverse verse villawijken, soms achter hoge muren. En er staat weinig te koop. Verderop liggen veel grote villa’s op enorme stukken land. Is dit een rijke streek of hebben we de armere wijken gemist?

Avonddiscussie over de reis van morgen: met de trein of per auto? De trein is besproken en betaald, maar onbetrouwbaar; met een auto heb je alles zelf in de hand, maar dat is kostenverhogend. Woensdag 31/8: Denver Met de gratis elektrische tram naar Union Station. Dat blijkt volkomen verlaten; een handgeschreven papiertje verwijst naar een ander adres. Het station wordt gerenoveerd. Via de warme Wijnkoop naar de 20th street en vervolgens moeizaam langs een highway naar het verborgen noodgebouwtje in een woonwijk, dat de komende jaren als station zal dienen in deze miljoenenstad. Daar krijgen we vriendelijk te horen dat er tot zondag geen treinen rijden vanwege de eerder genoemde aanrijding. De treinkosten zullen worden gerestitueerd. Dilemma opgelost.Na een prima koffie bij Starbucks gaat M naar de Tattered Cover Bookshop en de anderen met de auto naar het vliegveld voor het verlengen van het contract of een andere auto. Herz is hier enorm groot en ligt naast een tiental eveneens omvangrijke autoverhuurbedrijven. Verlengen van het contract kan niet (de auto is al weer verhuurd); een andere, kleinere auto is wel beschikbaar. Kosten: voor twee dagen 850 dollar, incl. diverse verzekeringen! Maar toch is iedereen tevreden. 

Na een lunch op de kamer van T en P, gaan we naar het Denver Art Museum.  Een plezierige verrassing. Futuristisch gebouw van Libeskind tussen diverse andere, indrukwekkende gebouwen. Aangenaam, zeer aangenaam museum: spannend gebouw, boeiende collectie, ruim gepresenteerd. Opnieuw vrolijk makende eigentijdse kunst, native art en kinderspeelplaatsen aantrekkelijk gecombineerd. Modern en niet-modern thematisch samengebracht. Calder, Hopper, Van Gogh en Rothko  naast oude Engelse meesters, design, meubels, voorwerpen van de indianen, porselein (mud), beelden en foto’s. Buiten is het weer meer dan 35 graden C.: warme wandeling terug naar het centrum. T en M duiken in het buitenzwembad, de mannen kijken toe.De restaurants uit mijn Lonely Planet gids blijken niet meer te bestaan, maar Rialto café aan de Mall is ook een prima plek. We eten weer buiten. Het is tot laat druk op straat. 

Donderdag 1/9: naar Salt Lake City  

Vandaag ruim 500 miles voor de motorkap. Met de kleinere Toyota eerst naar het noorden; aan de ene kant de lege vlakten, aan de andere de bergen. Over de Interstate 25 naar Cheyenne. Het is druk op de weg: veel vrachtverkeer. Langs de weg hier en daar plukken huizen en bedrijven. Rommelig.Bij Cheyenne (Wyoming) slaan we af naar het westen, over de I-80 richting Rocky Mountains. Die blijven in dit deel van het land opmerkelijk laag en vlak: we rijden meer over/langs een hoogvlakte dan door de bergen. De mountains zijn vooral nevelige tafelbergen. Prachtig leeg land, erg dor en droog. Vaak woestijnachtig en zonder veel begroeiing. Hier en daar staat een ouderwetse jaknikker, meestal in beweging. Zeldzamer zijn de kleine boerderijen met af en toe wat zwart vee. Naast de oliepompen staan opslagtanks. Olie voor eigen gebruik? Bij een kleine olieraffinaderij langs de weg woedt brand: grote zwarte rookwolken stijgen naar de strakblauwe hemel. Over de autoweg nadert een kleine ambulance met een zwak zwaailicht.We passeren drie keer een continental divide; M is enthousiast vanwege dit bijzondere verschijnsel. Dat passeren weet je alleen omdat een bord dat aangeeft; verder is er niets van te merken. Af en toe halen we lange vrachttreinen in, die door het kale land kruipen. Soms lijkt het alsof ze stil staan. De enorme, vaak glimmende vrachtauto’s razen doorgaans wel met grote snelheid voorbij. Op parkeerplaatsen waait het zo hard dat het brood en beleg weer van de tafels wordt geblazen. Het is een warme wind.

Het laatste stuk naar SLC is een lange afdaling, die we rond de avondspits moeten nemen. Ik rijd dit deel van de route en vind het bepaald niet plezant. Via een wirwar van highways loodst T ons naar het prima Red Lion Hotel aan 600th, hoek Temple street. Groot gebouw met weer een prima zwembad en fitness. De wegen zijn hier zeer breed en opmerkelijk leeg. Er is kennelijk ruimte in overvloed. Een wandeling door het stille centrum voert langs lege parkeerplaatsen, weinig spannende gebouwen en bouwterreinen. Er is wel een enorm bestuursgebouw, dat als een kerk overal bovenuit steekt. Op de achtergrond steeds de bergen. Bij het oversteken kun je gebruik maken van rode vlaggen, die bij de zebra klaar hangen. Min of meer toevallig komen we voor het avondeten terecht bij Mo’s Neighbourhood Grill aan Marketstreet. Lekker en betaalbaar (4x 8 dollar excl. beer) 

Vrijdag 2/9: Salt Lake City 

Hele ochtend druk doende met het inleveren van de huurauto uit Denver en vooral met het in ontvangst nemen van de volgende. De eerste keer mislukt dat omdat P – de formele huurder – er niet bij is. Daarna duurt het nog lang omdat we ‘geholpen’ worden door een trainee en de formaliteiten in Utah kennelijk nogal uitgebreid zijn. S Middags naar het Mormomencomplex. De gebouwen zijn groot en het tabernacle met het enorme orgel en dito akoestiek is indrukwekkend, maar echt bijzonder is het nergens. We worden begeleid door twee vriendelijke vrijwilligsters, die heel positief zijn en niet opdringerig. Ze weten echter niet veel over de organisatie (o.a. de opleiding) of mogen/willen dat niet vertellen. De sfeer is klassiek: blank en mannelijk. Alle christusafbeeldingen hebben blauwe ogen en blond haar. Alle profeten en apostelen zijn oude mannen. De meeste volunteers zijn jonge vrouwen, altijd lachend. Er hangen veel grote schilderijen, er staan veel beelden. De kunstwerken zijn altijd zeer westers en naturalistisch, bijna socialistisch. P en T hadden hier eerder andere, positievere ervaringen.

In het kleine centrum van de stad vinden we met enige moeite een boekwinkel annex koffieshop. Een verademing. M en T duiken daarna in het zwembad van het hotel. Ik ga fitnessen. 

Zaterdag 3/9: naar Stanley in Idaho 

Het duurt relatief lang voordat we SLC achter ons hebben gelaten. De stad heeft uitgestrekte voorsteden met rangeerterreinen, autosloperijen, industrieterreinen en af en toe een snelle blik op het Salt Lake. We hadden helaas geen tijd meer om dat te gaan bekijken.M wil naar de Spiral Jetty, een stukje land art  in het Lake. In SLC kende niemand het want het ligt nogal ver weg. T en M hebben de weg ernaartoe gevonden en die zoeken we omdat het landschap in elk geval de moeite waard lijkt. We zien wel hoe ver we komen. De weg vanaf Brigham voert door een Camarque achtig landschap met zoutwaterplassen tussen moerassen. Veel vogels. Op de achtergrond soms het meer, maar vaker lage heuvels waarop veel gele bloemen bloeien. De wegwijzers vermelden vooral de Golden Spike.  T vermoedt dat we van daar kunnen doorrijden naar met meer.De Golden Spike blijkt de plek waar eerder twee spoorlijnen bij elkaar kwamen. Er staat weer een visitors center, bij een stukje spoorlijn waarop twee klassieke locomotieven tegenover elkaar staan. Blinkend gepoetst zoals de grote vrachtwagens die we onderweg tegenkomen. We boffen want juist (?) nu voert een groepje acteurs deze historische gebeurtenis weer op voor een (grote) groep bezoekers. Waarschijnlijk allemaal Amerikanen. De acteurs zijn overtuigend verkleed in kostuums van toen, doen als toen en declameren opnieuw de diverse toespraken en gebeden. Ook de laatste nagel – de golden spike – wordt opnieuw geslagen. Fotogeniek en Disneylike. Een leuke verrassing. Opmerkelijk zo gek als Amerikanen op hun geschiedenis zijn. De rit naar het meer vervalt min of meer vanzelfsprekend.

We rijden verder over de I-84 door het lege land, langs een uitgestrekte test site voor raketten en straalmotoren.Nabij Sublett gestopt voor een snelle lunch bij een afgelegen tankstation: The Middle of Nowhere. Een zeer toepasselijke naam. Nowhere in de grasslands van Idaho, open land zo ver het oog reikt. De witte zon hoog aan een hardblauwe hemel. Het is nog steeds erg warm. In de verte iets dat op een groepje huizen lijkt want trillende lucht boven glimmende daken. Binnen kun je iets te eten en te drinken kopen, en wat souvenirs. Buiten worden twee lama’s gehouden. In de verte zie je af en toe de glimmende vrachtwagens langsrazen.

Na Twin Falls slaan we af naar het noorden, over een binnenweg. Deze leegte verrast iedereen. Ik had verwacht dat na de plains het land meer begroeid zou zijn. P ook. Ik vind deze verrassing aangenaam, P niet. Het landschap wordt vulkanisch: zwarte lavavelden, en kaal land. Af en toe staan er reclameborden voor toeristische grotten. De wegen zijn smal en weer kaarsrecht. In Haily stoppen we even bij een boerenmarkt van vooral zelfgemaakte spullen. T vindt er een bijzondere bloedkoralen ketting voor weinig geld, P een oud boek over spoorwegen. Er worden ook wapens verkocht en dat mag ik niet fotograferen. Deze streek – Sun Valley – lijkt toeristisch: er zijn veel campgrounds, horeca gelegenheden, souvenirwinkels. Opvallend veel fietsers. Het laatste stuk van de route van vandaag herinnert sterk aan Oostenrijk door de naaldbossen tegen de berghellingen. P heeft naar deze bossen uitgekeken, zegt hij.

De lodge in Stanley valt mij erg tegen. Geen klein, houten hotel in de natuur, maar een enorm (houten) complex op een kruispunt van wegen, tegenover een grote supermarkt en een tankstation. Geen thuiskomen bij de open haard, zoals Jan Doets belooft in de reisbeschrijving. Bij binnenkomst komen we terecht in een eetzaal vol Amerikanen die met een bord eten op schoot naar de TV zitten te kijken, waar een kennelijk belangrijke sportwedstrijd wordt uitgezonden.Via de caissière van de supermarkt vinden we een klein Italiaans restaurant (Lucert) in het dorpje, dat volgens de ANWB gids honderd bewoners telt. Het is in de winter de koudste plek van de VS. P en T vieren hun trouwdag en trakteren op een prima pizza. We eten buiten en dat is best dapper. 

Zondag 4/9: Stanley 

M heeft gisteren een bakery gezien en stelt voor daar te ontbijten. Op weg ernaartoe zien de ijspegels aan een hek hangen (onder een sproeier) en ijs op het gras (dat besproeid is). We zitten klaarblijkelijk hoog in de bergen. De bakery is kennelijk befaamd want er staat een rij te wachten op een inderdaad prima, maar duur ontbijt. M herkent de sfeer van de wintersport. Pas tegen half elf zijn we weer terug in het hotel.Om een uur brengen T en P ons naar Stanley Lake. We lunchen eerst gezamenlijk aan het meer en daarna lopen M en ik een korte trail (7 miles heen en weer). Mede door een valse start – verkeerde afslag – halen we de beoogde waterval niet. Leuke wandeling over keurig pad, tussen hoge en vaak dode dennen. Het is hier aangenaam warm, lekkerder dan aan het water. P en T gaan met de auto naar een oude mijn. Om half 5 treffen we hen weer; ze hebben te weinig tijd gehad voor hun plannen want de afstand viel tegen. Jammer. Even rondgekeken bij het populaire Red Fish Lake. Daar is het zo druk dat we geen parkeerplaats kunnen vinden bij de fameuze lodge. Het is immers zondag en morgen is het Labor Day. Dus voor de meeste Amerikanen een lang weekend. S Avonds forel gegeten bij de Bridge Grill in Lower Stanley. Het koelt snel af op deze hoogte: 2300 meter.

Maandag 5/9: Naar McCall 

Als we om 9.00 vertrekken is het 3 graden C. We rijden lang tussen hoge bossen, die deels verbrand zijn tijdens recente bosbranden. De brandlucht is nog te ruiken. Hier en daar liggen campgrounds aan het water, waarop campers een rustieke plek hebben gevonden. Ook staan er af en toe mobile homes en blokhutten. Die zijn vaak verwaarloosd. Verlaten?Iets voor Lowman stoppen we bij een lodge langs de weg: een klein restaurant annex winkel annex B&B. Prima plek. Op de famersmarket bij de parkeerplaats vindt T weer goedkope halfedelstenen; we zijn niet voor niets in de Gem State. Ik tik een houten schaaltje op de kop. Binnen lekker home made cherrycake van Linda in een gezellige plattelands atmosfeer. Een plek om te logeren.

Na Lowman verder langs de Payette River met diverse stroomversnellingen. Een Oostenrijks sfeertje. Op het woelige water enkele kanoërs en rafters. Op verschillende plekken zijn opstap- en landingsplaatsen voor deze watersporters. Ook picknick plekken zijn ruim voorradig. Via een dirt road rijden we naar Crouch, dat in de gids als authentiek wordt aan aangeprezen. Inderdaad een leuk Amerikaans stadje met een ruim plein, enkele (quasi-) oude huizen, wat horeca en enkele shops. Maar ook een benzinepomp, schooltje en laundry. Het overdekte terras zit vol. Het is opnieuw erg warm geworden. Langs de Payette River verder naar het noorden. Het wordt druk op de weg. Waarschijnlijk veel dagjesmensen die van het populaire Payette Lake komen en teruggaan naar de hoofdstad Boise.  

McCall is een vriendelijk toeristenstadje met een kleine jachthaven, een bescheiden aantal winkels (die deels zijn gesloten, en available) en eetgelegenheden. Er is een boekhandel met 1300 boeken. Leuk gegeten aan de waterkant, met uitzicht op de ondergaande zon. Het stadje lijkt te balanceren tussen welvaart en verval. Doet denken aan Prince Rupert in Canada. Bij het tappen van nieuwe dollars gemerkt dat ook de banken transactiekosten (3 dollar) in rekening brengen. De ATM doet dat niet. Ook deze prima Best Western heeft een zwembad en een fitness, en veel hout. Ik krijg een formulier met een internetadres om onze positieve waardering door te geven. Dat blijken miljoenen Amerikanen al te doen. 

Dinsdag 6/9.: naar Lewiston 

Het is koud in de ochtend. Over weer een lange weg door dennenbossen, nu langs de Salmon River.Bos wordt af en toe afgewisseld met enorm weilanden, dito korenvelden en kale hellingen, die aan het Zuid-Afrikaanse binnenland doen denken. Als de zon kracht krijgt, wordt het snel weer warm.In Riggins koffie van zelf gebrande bonen met zelf gebakken koek. Er wordt in deze streek veel logies aangeboden.Via Grangeville naar het indianenreservaat van de Nez Perce. Prachtige kale hellingen, door ontbossing? Het reservaat onderscheidt zich op geen enkele wijze van het omringende land. Dat was bij de Hopi en Navajo anders. Hier geen arme dorpen met verwaarloosde mobile homes, maar grote boerderijen en nette dorpen.Als we bij Spalding bij het visitors center annex indianenmuseum arriveren, staat de buitenthermometer op 99 graden F! Het is drukkend warm en dat blijkt vermoeiend. Het kleine museum biedt een uitgebreid kinderprogramma, maar heeft verder weinig te bieden. Een film laat zien hoe de eerste settlers met de indianen omsprongen. Minder negatief dan vermoed, volgens die film.

Door naar Lewiston dat je van verre ruikt. Volgens mijn ANWB gids wordt de stank veroorzaakt door de grootschalige houtindustrie. Die gids adviseert daarom om er niet te overnachten. Lewiston is een dubbelstad met Clarkston, dat veel aantrekkelijker lijkt te zijn. Clark en Lewis waren twee ontdekkingsreizigers die het Westen vroeg hebben verkend.Het Comfort Inn Hotel is overigens wel okay, hoewel het niet schoon is, de doos met tissues leeg en het koffieapparaat van T en P niet werkt. Maar om vijf uur zijn er aan de balie zelfgebakken koekjes. Het visitors center blijkt opgeheven en verplaatst naar Clarkston. We zijn er nog net op tijd om wat info te krijgen. Boottochten door de beroemde Hells Gate Canyon blijken nogal duur, vanaf 100 dollar pp (excl. 20 dollar korting). Maar M  heeft in de ANWB gids een haalbare autorit naar de Canyon ontdekt. Door het kleine, saaie centrum terug naar het hotel. Vlakbij ontdekken we een Mexicaans Restaurant. De porties zijn er weer groot en het eerste wat de bediening weer vraagt is of we het restant willen meenemen. Boxes? Dat is hier kennelijk gebruikelijk. We eten binnen, buiten is het te warm. 

We worden wat reismoe. Enerzijds is het aantrekkelijk om steeds weer nieuwe steden, nieuwe landschappen en andere omstandigheden te ontdekken, maar het tempo ligt misschien te hoog. We hadden meer rustdagen moeten plannen. Nu blijven veel indrukken oppervlakkig. En veel veranderen blijkt vermoeiend. 

Woensdag 7/9:  Lewiston 

Langs de Snake River richting Hells Gate Gorge, die alleen per boot echt bereikbaar is. Smalle weg langs brede rivier met vooral aan de overkant berghellingen met droog grasland. Geen bouwsels of andere tekenen van menselijk ingrijpen. Langs het laagstaande water steile wanden die aan basalt doen denken, maar niet zwart zijn. Aan de kant van de weg staat op enkele plaatsen een villa, ergens is een paardenfokkerij en tegen een flauwe helling heeft iemand een aantal vakantiebungalows gebouwd. Er staan geen auto’s. Op het snel stromende, onrustige water varen een paar kleine boten en wat rafters.We rijden tot aan Peters Lodge, waar de weg afbuigt naar een dal, langs een zijrivier. De Lodge is gesloten en dus lunchen we op het verlaten terras met de meegebrachte levensmiddelen: brood, kaas, jam en water. Bij een breed strand vinden we na enige speuren een aantal petroglyphen tegen een rotswand. Je kunt die gewoon aanraken, maar dat zal wel niet de bedoeling zijn. Op het rivierzand liggen veel mooie, ronde keien en geslepen stukken hout.

Terug in Clarkston bekijken we nog enkele stenenwinkels en een kleine boekenzaak: …and books too. Ook veel tweedehands.  Het is buiten nog steeds bloedheet (97 F). In het centrum van Lewiston tevergeefs naar een supermarkt gezocht. Die blijkt er wel te zijn: aan de drukke 21e straat, vlakbij het hotel.S Avonds prima chinees gegeten aan die drukke 21e straat. Klein restaurant op een grote, lege parkeerplaats. Verbazingwekkend grote porties voor een bescheiden prijs (gemiddeld 10 dollar). Het is er zeer druk. Personeel loopt kreupel. Goede fles wijn kost 7 dollar. Een meeneem box is ook hier standaard. 

Donderdag 8/9: naar Oregon 

Door het zuiden van de staat Washington naar The Dallas aan de Columbia River. Het is nog steeds heet: de thermometer staat op ruim 90, maar hier en daar hangt een wolk. Volgens het weerkanaal op TV stortregent het in het oosten. In New York zijn scholen gesloten vanwege de wateroverlast.De route leidt door eindeloze, juist gemaaide graanvelden. Op die velden soms ingewikkelde (maai-) patronen. Fraai, maar moeilijk te fotograferen. Het is weer druk op de weg: veel grote vrachtauto’s. Er staan in dit gebied weinig huizen, wel enorme silo’s. De verwachte boomgaarden en wijnvelden onttrekken zich aan onze waarneming.In Walla walla op zoek naar een gerestaureerd fort/museum met historische huizen. Dat valt enigszins tegen. Het nieuwe museum in een groot park omvat een vijftal hallen met vooral oude landbouwtechniek en een groepje herbouwde pioniershuizen. Een Openlucht Museum in het klein. Van educatief exposeren is hier geen sprake. Het motto lijkt: the more the better. De herbouwde nederzetting omvat o.m. enkele blokhutten, een jail, een doktershuis, schooltje en een smidse. Alles is ingericht met her en der verzamelde spullen. Een rommeltje.

Via highway 12 verder naar het westen, richting rivier. De Columbia River vormt de noordgrens van Oregon. Opnieuw een verrassing: de rivier is zo breed als een zeearm. Op een punt schatten we de breedte (aan de hand van brugbogen) op ruim 800 meter. Het late licht tovert fraaie taferelen, maar het was al met al toch wel weer een lange rit. Pas tegen half 7 in het besproken Silo Inn aan highway 84. Weer op een industrieterrein. Uitzicht op een enorme stuwdam, het stadje alleen per auto bereikbaar.  Voor die dam staan wel enkele mooi ingezakte schuren.

The Dallas is s avonds verlaten. Er rijden enkele haastige auto’s en er is één andere wandelaar. Het stadje lijkt wel overzichtelijk: vier straten parallel en een tiental dwars daarop. Min of meer toevallig vinden we een prima Italiaans restaurant (niet in de gids), tegenover de City Hall.Op TV is die avond een knappe toespraak van Obama, die zijn Bill of Jobs verdedigt. Vaak verwijzend naar eerdere plannen van de Republikeinen (meer werk voor constructors en veteranen) en eerdere  wensen van de Democraten (meer banen in het onderwijs). Meer werk gekoppeld aan hogere belasting voor de rijken, waardoor de plannen financieel neutraal zijn. Knappe pauzes, goede zinsopbouw, slimme accenten. Je moet van goede huize komen om dat af te wijzen: wie wil de werkgelegenheid niet bevorderen zonder de schuldenlast te vergroten? (Dat deden de republikeinen later.) 

Vrijdag 9/9: The Dallas 

Rustochtend: wassen, boodschappen, mailen, bijlezen.Na de lunch in de hoteltuin gaan we over de fotogenieke oude brug naar de overkant. Langs een extreem hoge sluis, over de scenic way hoog langs de rivier. Oogstrelende vergezichten over het rivierdal en de hoogvlaktes. De lucht is heiig van de rook (afkomstig van de diverse bosbranden) Veel windmolens op de hoge randen, zwarte lava en basaltformaties tegen de hellingen. De autoweg  Naar Mary Hill. Oorspronkelijk opgezet als centrum van een nieuwe nederzetting, later omgebouwd tot een park met museum. Het kasteel ligt op de rand, in een groene oase. Het is ingericht door de Roemeense koningin Mary. In de omgeving liggen ook enkele wijngaarden, eveneens vreemde groene vlakken in het droge land. Waar komt het water vandaan? De rivier ligt diep weg.In de tuin moderne beelden (o.m. de vertwijfelde held en een hert uit gereedschap) tussen grote bomen, binnen zijn diverse tentoonstellingen: over Mary en haar meubels, over Rodin, schaakspellen uit alle delen van de wereld, voorwerpen van native people, Parijse mode en diverse Amerikaanse en Europese schilders. Zeer divers en zonder grote namen (behalve Rodin). Aangename plek. Een groot terras is in aanbouw. Buiten is het 98 F.! Verderop ligt een replica van de Stone Henge, die je beter kunt overslaan. S Avonds gegeten bij een lokale topper: Baldwin Saloon in Courtstreet. Leuk gesprek met een lokale wijnboer uit Washington. 

Zaterdag 10/9: door Oregon 

Jan Doets heeft een route naar Bend aanbevolen die de kortste (Google-)weg neemt. Als je dat advies opvolgt, mis je onder meer de fameuze Mount Hood. Onbegrijpelijk. We kiezen onze eigen weg.Langs boomgaarden en door dikke dennenbossen richting bergen. De Mnt Hood is nauwelijks zichtbaar door de rook van de diverse bosbranden. Je ruikt die ook. Soms zie je die in de verte een rookpluim. Langs de weg is fruit te koop en die kans laten we niet lopen. Via een drukke weg en door dicht bos omhoog naar de Timberline Lodge.  Dat is een enorm gebouw met dikke balken en lekkere koffie. Ooit een werkgelegenheidsproject. De grote ramen bieden fraai uitzicht op de besneeuwde bergtop. Veel bezoekers. Sommige mensen gaan langs een keurig pad verder omhoog. Wij niet. De lodge was ook filmlocatie.

Na het afdalen van de berg voert de weg volgens de kaart door een indianenreservaat, maar daarvan is niets te merken. Aanvankelijk rijden we door dichte bossen, later over savannen met hier en daar een huis, tenslotte door een soort woestijn. Er is weinig verkeer. Aan de grens van het reservaat is een… visitors center. Mooi gebouw. Ruime aandacht voor de eigen geschiedenis en cultuur van de indianen en wat de blanken de indianen hebben aangedaan. Het personeel oogt niet indiaans. Op verzoek van T rijden we terug langs de I-97 naar een centrum voor halfedelstenen. Indrukwekkende voorraden van allerlei soorten steen. Je kunt er ook zelf geodes gaan zoeken, tegen betaling. Pauwen tussen de bergen ruwe stenen. Binnen veel bewerkte stenen en beeldjes etc van halfedelsteen. Rijp en groen. En er wordt verpakt ijs verkocht. 

In Bend nemen we onze intrek in een zeer fraaie Shilo Inn, in een park langs een riviertje. Wij krijgen een enorme suite met uitzicht op een zwembad en het terras van het restaurant. Groot complex houten gebouwen. Doordat de temperatuur iets is gezakt kunnen we buiten eten. Het lijkt wel vakantie. Op tv vooral beschouwingen over 9-11 met onder meer reportages over de gevolgen voor de brandweerlieden die op Ground Zero hebben gewerkt. 

Zondag 11/9 -9/11: Bend 

P en T gaan naar het Crater Lake; wij niet. De lange rit erheen en terug staat o.i. niet in  verhouding tot het doel. Zij zien dat anders. Prima. Ze verwachten vroeg in de middag terug te zijn, maar zullen dat niet halen.Wij fitnessen, zwemmen, lezen en steken over naar de kleine Mall. Als voetganger moet je je weg zoeken, onder meer over het gras, alles is afgestemd op auto’s. Het is bloedheet, maar er drijven wolken onze kant op.( P en T kregen een bui over zich heen.) Deze Mall omvat slechts een tiental winkels en nauwelijks horeca; bij Macy’s meer personeel dan klanten. Ook de bagel shop is bijna verlaten. Te warm? De weinige bezoekers haasten zich van de ene winkel naar de andere. De parkeerplaats is grotendeels leeg. Pas tegen zessen komen P en T terug, moe en voldaan. De heen- en terugweg waren inderdaad lang en weinig boeiend, maar het Crater Lake fantastisch mooi. P heeft veel foto’s gemaakt.In het aantrekkelijke centrum (dat alleen per auto bereikbaar is) blijkt het uitverkoren restaurant een soort sociaal opvangcentrum (Common Table), een tweede heeft geen terras, maar aan de overkant staan de tafels en stoelen op straat, voor een oude brandweerkazerne.  

Maandag 12/9: naar de kust 

Vanuit warm Bend door uitgestrekte bossen (oregon pines, met dikke,  rode stammen) naar het westen, door het Deschutes National Forest, via o.m. het toeristendorp Sisters met veel quasi antieken pioniershuizen, horeca en winkels. Niet erg boeiend. De weg voert daarna langs en door enorme lavavelden, die aan de voeten liggen van hoge besneeuwde bergen (o.a. The Three Sisters) en wel erg interessant ogen. Zeer fotogeniek. Het gebied is kennelijk ook populair bij wielrenners ( vaak 50 plus) want die zie je overal. Door naaldbossen langs de McKenzie river richting Eugene. Veel buitenhuisjes. Langs de weg een verrassende galerie met grote follies; binnen leuk glaswerk, sieraden en kitsch schilderijen. Vooral de grote follies van smeedwerk zijn erg leuk. De naam van de galerie: River Run te Leaburg.

Het wordt overigens koeler: het kwik blijft steken op 25 C. Langs de kustweg naar Coosbay, de oceaan verbogen achter duinen, bos en/of lintbebouwing. Er zijn overal ATV’s te huur en je struikelt over de wielrenners. Lijkt wel een soort vierdaagse. Maar dan nog kleurrijker. Opvallend is het grote aandeel solorijders. Bordje achteraan een zadel: say hello to Susan.Over een klassieke brug rijden we Coosbay binnen, dat lijkt te worden gedomineerd door houthandel. Het Red Lion hotel ligt aan de drukke doorgaande weg. Het lijkt vooral bevolkt door werklieden, die hier tijdelijk zijn. Veel uniformen op de galerijen. Het grote aantal motelkamers kijkt uit op een enorme parkeerplaats, met een verlaten zwembadje aan de grote weg. Volgens Jan Doets is het het beste in de wijde omgeving. Lopen naar het kleine centrum is ook hier uit den boze. Te gevaarlijk. We parkeren in de hoofdstraat en er vinden een goedkope, bekroonde Vietnamees vlakbij de houthaven. Het is fris geworden (15 C).

Dinsdag 13/9: Coosbay 

Kille, bewolkte ochtend.  Buiten is het 14 Graden C. Over de Cape Arago way naar het zuiden, naar kust. De viewpoints zijn niet spectaculair, het is vooral mistig; de begeleiding door bijna tweeduizend wielrenners is dat wel. De talrijke fietsers zwermen als insecten om de auto. Een vrolijk makend schouwspel. Ook Amerikanen doen van alles om lollig te zijn, maar gaan daarbij toch minder ver dan medelanders met hun shirtreclames.Bij Sunset Bay is een enorme rustplaats voor hen ingericht en daar is de kleurenrijkdom zo mogelijk nog groter. Het is voor hen tevens de lunchplaats en dan valt nog meer op dat bijna iedereen solo rijdt. De meesten eten op hun eentje. Mooie botanische tuin ( Japans, Engels of Frans?) en fraaie rotsformaties langs de kust. Bord: wat te doen bij een tsunami? Zoek een hoge plek! Met de drommen fietsers mee naar Simpson Reef: een uitkijkpunt op grote aantallen zeeleeuwen. Die maken een enorme herrie. Fraai schouwspel. In de verte een walvis d.w.z. staart, rug en ademfonteinen. Blijft boeiend. Leuk ook hoe enthousiast mensen daarop reageren: Whow. The first whale in my life! Fantastic. Great.

Met de vele fietsers door naar Bandon, een befaamd badplaatsje met Zandvoortse sfeer. Het is er kil door de natte mist. Foto’s genomen van de kleine vuurtoren, paar winkels bekeken (o.m. tweede hands boekhandel). Kerstbal gekocht en koffie met eclairs genuttigd. Op de terugweg weer af en toe in de file door o.a. die vele fietsers. In Coosbay nog even door het kleine centrum gelopen, over Broadway. Nog een kerstbal gekocht en een trui voor P. In het Italiaanse restaurant van deze avond zitten opmerkelijk veel mannen alleen, die vaak grote porties wegwerken. We houden het bij vier seniorenmenu’s en een dessert. 

Woendag 14 september 

Weer dikke wolken boven de Kust. Het is fris en de weersverwachting is niet erg hoopgevend. In de loop van de dag zal het weer echter iets beter worden. Eerst naar Umpqua lighthouse, bij de Coastguard. Weer zo’n lage toren (om onder de vaak aanwezige wolken te kunnen schijnen). Uit zee komt zeevlam aandrijven.Het is lastig om de aangeprezen Oregon Dunes te vinden omdat er geen bord langs de weg staat. De zgn. Overlook wordt alleen aangeduid als dagrecreatie. Mooi uitzicht over zand en bosjes in de mist; de oceaan is niet zichtbaar. M en ik lopen een mini trail naar de het strand, door lage bossen en over dit duinen. Het water is volgens M ijskoud. De mist ook.

De zeeleeuwen zijn niet in hun grot en die attractie slaan we dus over. De weg naar het eveneens aanbevolen Heceta Head Lighthouse (meest gefotografeerde van du USA) is afgesloten en die foto lopen we daardoor eveneens mis. Bij Cape Perpetua vanuit het visitors center over de woeste zee uitgekeken. Frans landschap. Hetzelfde geldt voor Seal Rock. Of is de zee hier woester?

Motel Shilo Inn in Newport ligt prachtig, hoog op de kust en uitkijkend over de zee. In de verte weer walvissen. Dat blijken jonge dieren te zijn, die niet meegezwommen zijn met de kudde. De zon schijnt volop in de kamer. Klassieke zonsondergang. Absolutely. 

Donderdag 15/9: Newport 

Wakker geworden bij potdichte mist, maar die trekt later op. Langs de kleine Yaquina Lighthouse aan de haveningang naar de enorme brug over de baai. Prachtig klassiek bouwwerk. Verder naar de gerenoveerde Bay Boulevard met een wel aardige mix van galeries, (vis-)restaurants, havenloodsen en souvenirwinkels. De visserij lijkt nog volop in bedrijf. Veel publiek voor de zeeleeuwen, die hier huizen. Dat zijn vooral dikke mannen. Ze liggen onder een restaurant steiger en (verderop) op een strekdam. Ze blaffen voortdurend als ze niet slapen en werpen zich bij tijd en wijle lui op hun soortgenoten. Tegen koffietijd begint het te motregenen. Door het open Art Deco centrum van de stad, dat vooral uit houten huizen bestaat, naar het postkantoor. Onopvallend tussen andere gebouwen. M scoort er een doos op het postoffice om de kerstballen te vervoeren. Opmerkelijk: een duidelijk centrum met bijvoorbeeld een cityhall, library en kerk ontbreekt in Newport. In een grote antiques (verzamel-) store een zeer fraaie biscuit engel gevonden voor nog geen tien dollar (!) Die is het zesvoudige waard. Hoe gaan we die vervoeren?

M en ik gaan s middags naar het Yaquine Lighthouse op een hoge klif ten noorden van het stadje. Die is helemaal zoals het hoort: een Hopper-beeld. Veel bezoekers rond de gebouwen en veel aalscholvers op de rotsen. Schitterende vergezichten over zee. Kiezelstranden die voortdurend in beweging zijn. Terug via Nye Beach, een leuk toeristenwijkje aan zee. We zien P en T wandelen op het brede strand. We gaan ook naar dat strand, maar missen hen. Over het zand naar het verre havenhoofd. Weinig mensen op het strand. Af en toe een kille nevensliert. Is dat de oorzaak?P en T brengen van de Walmart prima tassen mee (a 1 dollar) om de kwetsbare spullen als handbagage meer terug te nemen. De terugreis komt in zicht.Het uitverkoren visrestaurant op de Bay Boulevard blijkt vol bezet en daarom wijken we uit naar Nye Beach: een aantrekkelijk alternatief. Ontdekking van M; T heeft inmiddels ook een good looking ontbijtcafé gevonden. 

Vrijdag 16/9: naar Portland 

Het is weer fris. In het ontbijtcafé wordt ruimte voor ons gemaakt door een groepje voruwen. Ze vertellen dat ze hier elke ochtend zitten; ze hebben Noord-Hollandse voorouders. Langs de kust verder naar het noorden. Lincoln valt tegen. De kortste rivier ter wereld is nep. De vele hotels niet imponerend, de aanbevolen glasgaleries hebben niet veel bijzonders te bieden. Naar het binnenland: langzaam slingerende wegen door bossen, langs wijngaarden, over heuvels en langs veel verspreid liggende bebouwing. Veel antique stores. Dit is onmiskenbaar een toeristenstreek.Via een plattegrond van T naar de Dutch American Store in een van de buitenwijken van Portland. Stukje Holland in Amerika: drop, kaas, hagelslag, klompen en andere typisch Nederlandse waar. Wordt centraal geïmporteerd voor een zevental vergelijkbare winkels. De eigenaar komt uit Arnhem. Hij zou wel met pensioen willen, maar zijn dochter spreekt onvoldoende Nederlands en dat willen de klanten. Hij probeert zijn klanten te binden met gratis DE koffie en met ontbijtkoek, en met Nederlandse boeken. Die mag je gratis meenemen en niet terugbrengen. Zijn voorraad is al te omvangrijk. Nederlanders willen hun meegebrachte boeken wel kwijt, maar die mogen niet verloren gaan. Een Nederlandse klant blijkt importeur van bloembollen en doet nog steeds goede zaken, ondanks de recessie.

Hotel Lucia blijkt een zeer aangename plek, meer luxe dan we afgelopen tijd hadden. Een strategie van de reisorganisator? Newport was prima. Portland is super. Het is een aangename stad: mooie gebouwen, werelds publiek, schoon, overzichtelijk. Onthaast. Stad van de 5 b’s: books, beers, bridges, bikes en blooms. Het Art Museum heeft weinig topstukken, maar is desondanks een culturele verademing. Native art lijkt van hogere kwaliteit dan in de vitsitors centers. Contemporary art is leuk, de westerse kunst is adequaat vertegenwoordigd. Er is een  show van bijzondere auto’s. 

Zaterdag 17/9: Portland 

Een druilregendag. Met de auto naar een verre buitenwijk waar een fabric depot zou zijn met 1,5 acre stoffen. Inderdaad: een enorme hal en buitenmarkt met een onoverzienbare hoeveelheid lappen, en enige andere koopwaar (o.m. Nederlandse produkten zoals hagelslag). M kiest een Baliprint om zelf iets van te maken. In deze buitenwijken veel vrijstaande huizen, soms op de rand van verval. M en ik lopen later over Broadway en door South Park naar het University District, allemaal aanbevolen vanwege de architectuur. Veel kerken en veel zwervers, ook bij Starbucks op Courthouse Sq. Zwervend naar de oever van de Willamette, waar juist een watervliegtuigje landt. Er passeren ook enkele zeilboten, op weg naar de winterstalling? Bij de hoge Burnside Bridge een soort kunstmarkt: veel sieraden, foto’s, kleding en eten, uiteraard. Het is er druk. Met enige moeite Chinatown gevonden dat er vervallen uitziet, zeker in de regen. Veel lege winkels. Wat is hun toekomstperspectief? Het ernaast gelegen Pearldistrict oogt iets beter, maar is ook niet echt bruisend. Het blijft motregenen. Wel spannend is Powells Bookstore, dat meer dan een miljoen titels in voorraad zou hebben. Vier etages boeken, een overvol paradijs. Kasten vol Chinees, geschiedenis van Portland, Koreaanse romans en wat al niet. Nederlands? Ook hier is het erg druk. Als we die avond willen gaan een blijkt dat het uitgaansavond is en dat betekent dat diverse uitverkoren restaurants vol zitten. Met de gratis tram naar de riverside, waar T een drijvend visrestaurant weet. Dat heeft nog wel plaats voor ons. Dreigend probleem: morgen is de marathon van Portland en zou ook de weg voor het hotel afgesloten zijn, tot 11.00. Dan kunnen we niet op de geplande tijd weg met de auto. En P en T willen niet vroeger opstaan. We zien wel. 

Zondag 18/9 Loos alarm.

Het hotel is niet afgesloten, langs de vooral wandelende deelnemers is een rijstrook vrijgehouden. En als we om 10.00 willen vertrekken zijn de duizenden deelnemers al grotendeels verdwenen. Meesten waren in roze/pink verkleed: de actie tegen borstkanker.Via een bosrijke route verder naar het noorden, onder een zwaarbewolkte hemel en over brede wegen. Af en toe regent het alweer. Buiten is het niet meer dan 16 graden C. Hollands.

In Tacomo naar een befaamd, maar lastig te vinden glasmuseum. Dat heeft  een grootse presentatie van een bescheiden collectie. Er is wel een indrukwekkende werkplaats met doorlopende demonstratie. Veel glaswerk op basis van kindertekeningen. Een groot deel van de vaste collectie zou ter plekke zijn geblazen. Indrukwekkende buitenkunst: veel brokken glas op een stellage in een vijver. Om 17.00 in Seattle. Aantrekkelijk centrum, maar we zijn te moe om er echt van te genieten. Aantrekkelijk Chinees restaurant gevonden (weer door T) in grootse buurt. 

Maandag 19/9: vertrek 

Om half vijf in de ochtend beginnen buiten de werkzaamheden. Om vijf uur gaat de hotelwekker onbedoeld af. Nijver volk, die yanks. In de buurt ontbeten in een rijke winkelwijk met in elke straat een Starbucks. Er is ook een grote Barns en Noble. Om 10.00 naar het internationale vliegveld Seataco. Het lijkt een mooie dag te worden. Het was een mooie reis: definitely.

 

Boeken bestellen

Met Pensioen

o.a. bij BOL en bij Mets en Mets

en als e-book bij Mets&Mets

 

 

Late Liefde en De Erfenis:

bij Nieuw Amsterdam

noimage